การที่นอนน้อยทำให้สมองเสื่อม เสี่ยงเป็น โรคอัลไซเมอร์

การที่นอนน้อยทำให้สมองเสื่อม เสี่ยงเป็น โรคอัลไซเมอร์

         โรคอัลไซเมอร์ เป็นโรคที่จะเจอปัญหาการนอนไม่เป็นเวลาและนอนไม่มีคุณภาพซึ่งอาจจะส่งผลกระทบกลับมาเป็นวงจรทำให้โรคแย่ลงเร็วกว่าเดิม

         เพราะการที่นอนได้ไม่ดีทำให้เซลล์สมองถูกใช้งานหนักและผลิตสารเช่น บีต้าอมีลอยด์ (Beta Amyloid) และเทา (tau) ออกมามากกว่าปกติ ซึ่งไม่ว่าจะทางกลไกใดก็ตามเช่นการอักเสบเรื้อรังก็ใช่ พบว่าสารสองตัวนี้มีระดับสูงในสมองของคนไข้โรคอัลไซเมอร์และพบสารเทาในเลือดของคนไข้อัลไซเมอร์สูงกว่าปกติอีก

        แต่ที่นี้ก็ไม่ได้หมายความว่าไปนอนวันละ 10 ชั่วโมงจะดีไม่สมองเสื่อมเพราะก็จะทำให้ตายเร็วเช่นกัน เคยเขียนในบทนอนน้อย นอนนาน นอนยังไงไม่ให้สมองเสื่อมอายุสั้นว่า สมองใช้เวลาขณะเรานอนในการกำจัดของเสียและซ่อมแซมส่วนที่เสื่อมสภาพ

        มีการศึกษาในคนญี่ปุ่นอายุเกิน 60 ปี และติดตามดูเป็นเวลา 10 ปี พบว่าถ้านอนน้อยกว่า 5 ชั่วโมงจะเพิ่มความเสี่ยงสมองเสื่อม แถมยังเพิ่มความเสี่ยงความดัน และเบาหวานอีกด้วย

       ถ้านอนมากเกิน 8 ชั่วโมงต่อวันก็เสี่ยงสมองเสื่อมเช่นกัน

นอกจากที่กล่าวมาก็มีการศึกษาเกี่ยวกับคุณภาพการนอนหลับและสมองเสื่อมมากมาย แต่จะเป็นการเฝ้าดูแบบระยะยาวทั้งนั้น ในชีวิตจริงทุกคนคงเคยเจอกันว่านานๆทีต้องอดหลับอดนอน ไม่ว่าจะทำงานกะกลางคืนไม่เป็นเวลา หรืออ่านหนังสือก่อนสอบ แต่ก็ไม่รู้ว่าอดหลับอดนอนแต่ละครั้ง มันจะมีผลกระทบต่อสารสมองเสื่อมเหล่านี้ไหม โดยถ้ามีผลและมีการสะสมกันเป็นเวลานาน สมองเราจะรับไหวรึเปล่า

       บทความลงตีพิมพ์ในวารสาร Neurology หัวข้อ “Effects of acute sleep loss on diurnal plasma dynamics of CNS health biomarkers in young men” โดยริเริ่มความคิดที่จะทำวิจัยเรื่องนี้ เพราะหลายงานวิจัยที่ผ่านมาพบว่าการนอนที่ไม่มีคุณภาพเพิ่มความเสี่ยงของสมองเสื่อมโดยเฉพาะอัลไซเมอร์แต่ล้วนแล้วแต่เป็นการวิจัยในระยะยาว จึงมาลองทำการศึกษาว่าการอดหลับอดนอนสั้นๆ แบบการศึกษาทดลองแบบไขว้ (Crossover trial) ว่า คนที่อดนอนจะมีสารก่ออัลไซเมอร์ในเลือดเพิ่มไหม และใช้การดูสารที่ชื่อว่าเทา (tau) ซึ่งเป็นสารที่พบในสมองของคนที่เป็น โรคอัลไซเมอร์ เยอะ โดยเริ่มจากนำผู้ชายชาวสวีเดน อายุเฉลี่ย 22 ปี สุขภาพแข็งแรงน้ำหนักปกติ 15 คน ซึ่งปกติแล้วนอนเป็นเวลา และนอนเฉลี่ย 7-9 ชั่วโมงต่อวัน จากนั้นจับมาให้กินอยู่ นอนหลับ ในที่สถานศึกษาที่จัดให้สองวันสองคืน ให้นอนหลับสบายในคืนแรก และเจาะเลือดก่อนนอนและตอนตื่นเช้า ในคืนที่สองไม่ให้นอน เปิดไฟ ให้ดูหนัง เล่นเกมหรือนั่งคุยกัน และเจาะเลือดในเช้าวันถัดมา

        ผลปรากฏว่า ระดับของสารเทาในเลือดนั้นเพิ่มขึ้นมามากถึง 17.2% เมื่อเทียบกับในคืนที่หลับสบาย และคาดว่าสารเทาในเลือดเกิดจากการผลิตสารนี้ออกมาจากเซลล์สมองมากขึ้น

         การศึกษานี้ไม่ได้บอกว่าการอดหลับอดนอนเป็นช่วงๆ จะเพิ่มความเสี่ยงสมองเสื่อม แต่ลองนึกดูว่าถ้าเกิดมีการอดหลับอดนอนแบบนี้บ่อยๆ สารเทาอาจจะไม่สามารถถูกกำจัดออกมาในเลือดได้เร็วพอและในที่สุดก็สะสมในสมอง เกิดการอักเสบและในที่สุดก็สมองเสื่อมจนได้

        สรุปคือถ้านอนไม่พอแค่คืนเดียวก็จะมีสารสมองเสื่อมในเลือดเพิ่มขึ้นแล้วและเรารู้ว่าต้นตอมาจากการผลิตที่เพิ่มขึ้นนั้นมาจากในสมอง เพราะการศึกษาคล้ายๆกัน ในวารสาร science ปี 2019 “The sleep-wake cycle regulates brain interstitial fluid tau in mice and CSF tau in humans” เป็นการตรวจสารเทาในน้ำไขสันหลังก็พบปริมาณสารเทาเพิ่มขึ้นเหมือนกัน แต่ไม่รู้ว่าที่เพิ่มขึ้นนั้นมาจากการที่เซลล์ทำงานมากขึ้น หรือจากความเสียหายของเซลล์สมองเพราะไม่ได้หยุดทำงาน

         แบบนี้เราจะใช้การตรวจสารเทาและใช้เป็นตัววัดคุณภาพการนอนหลับและความเสี่ยงสมองเสื่อมได้ไหมนะ เพราะสารตัวนี้น่าจะสูงขึ้นก่อนเกิดอาการของโรคเป็นสิบปี จะได้หาวิธีป้องกันก่อนเกิดก็น่าจะดี อันนี้ไม่รู้คงต้องรอดูการศึกษาต่อๆไปครับ ใครอดหลับอดนอนก็พยายามหาเวลานอนหน่อย ใครต้องทำงานกะดึกก็ทำกะดึกไปยาวๆ ร่างกายจะได้ชิน ใครเป็นหมอก็อดใจรอ จนวันที่หุ่นยนต์มาทำงานแทน ก่อนจะถึงวันนั้นอะไรบ้างที่ดูจะมีฤทธิ์ปกป้องเซลล์สมองจากผลกระทบและลดความเสียหายของเซลล์สมองได้บ้างละ

         กัญชาของคู่กายที่พูดมาหลายรอบแล้วว่ามีฤทธิ์ปกป้องสมองและลดการอักเสบ ซึ่งครบครันเมื่อใช้ในปริมาณน้อย แต่จะให้น้องๆหมอหยดกัญชาก็เดี๋ยวจะง่วงกันหมด จึงไม่ตอบโจทย์ ก็เหลือสารสกัดเปลือกองุ่นที่ชื่อว่า เรสเวอราทรอล (resveratrol)

         ซึ่งสามารถผ่านเยื่อหุ้มสมอง (blood brain barrier) ช่วยปรับสมดุลเซลล์สมอง ลดสารอนุมูลอิสระ ลดการอักเสบ และลดอัตราการตายของเซลล์สมอง จึงมีฤทธิ์ในการปกป้องสมอง ก็อาจจะใช้ได้ดีอยู่นะครับ แต่ถ้านึกจะใช้ต้องใช้แต่เร็ว ไม่ใช่รอจนเป็นสมองเสื่อมค่อยใช้เพราะกระบวนการสมองเสื่อมใช้เวลาเป็น 10 ปี…

        ถ้ารอถึงตอนนั้นเซลล์สมองมันก็ตายไปจนไม่เหลือให้ปกป้องแล้วละ ด้วยความเป็นห่วงครับ.

การที่นอนน้อยทำให้สมองเสื่อม เสี่ยงเป็น โรคอัลไซเมอร์

ใส่ความเห็น

อีเมลของคุณจะไม่แสดงให้คนอื่นเห็น ช่องที่ต้องการถูกทำเครื่องหมาย *